Nöbetçi Eczaneler
Konya'da doğa tutkunlarının sosyal medyada paylaştığı bir kare, botanik dünyasında heyecan yaratan nadir bir keşfe zemin hazırladı. Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi'nden emekli akademisyen Prof. Dr. Ahmet Duran, internet ortamında paylaşılan bir doğa fotoğrafında daha önce hiçbir yerde görmediği sıra dışı bir bitkiye rastladı. Görseli inceleyen uzman isim, fotoğrafı çeken kişiyle irtibata geçerek bitkinin çekildiği konumu öğrendi. Doğrudan Meram ilçesine bağlı Dere Mahallesi'ndeki sahaya giden araştırmacı, burada detaylı incelemelerde bulunarak bitkiden örnekler topladı.
Yapılan kapsamlı laboratuvar ve alan çalışmalarının ardından söz konusu bitkinin, nesli tükenme tehlikesi altındaki maydanozgiller familyasında yer alan sarunotunun benzersiz bir türü olduğu anlaşıldı. Yaklaşık iki yıl boyunca süren titiz araştırmaların neticesinde hazırlanan bilimsel makale, uluslararası alanda saygın bir botanik dergisi olan Phytotaxa'da basıldı. Bu süreçle birlikte bitki, "Konya sarunotu" adıyla resmen bilimsel literatüre kazandırıldı.
Keşfedilen endemik türün dünya üzerinde yalnızca Konya sınırları içerisinde yetiştiği vurgulandı. Bitkinin çok kısıtlı bir coğrafyada ve oldukça az sayıda bireyle temsil edildiğini kaydeden uzmanlar, bu durumun türü korunması gereken öncelikli canlılar arasına soktuğunu belirtti. Bitkinin bilim dünyasındaki tam Latince isminin Bilacunaria konyaensis olduğu, Türkçe literatürde ise Konya sarunotu olarak anıldığı ifade edildi.
Araştırma sürecine dair detayları paylaşan Prof. Dr. Ahmet Duran, süreci başlatan hamlenin bir doğa sevdalısının sosyal medya paylaşımı olduğunu dile getirdi. Paylaşılan karenin dikkatini çektiğini belirten Duran, fotoğraf sahibinden aldığı konum bilgisiyle hareket ederek bitkiyi doğal ortamında inceleme fırsatı bulduğunu aktardı. Yaptığı detaylı incelemeler neticesinde bitkinin daha önce tanımlanmamış yeni bir tür olduğunu ortaya koyduğunu kaydetti.
Keşfedilen bitkinin yaşam döngüsüne ilişkin de dikkat çekici bilgiler verildi. Bitkinin botanik literatüründe monokarpik olarak sınıflandırılan grupta yer aldığı açıklandı. Bu gruptaki bitkilerin doğada son derece nadir görüldüğüne dikkat çekildi. İlk yıl tohumdan gelişerek birkaç yaprak oluşturan bitkinin, kış aylarında toprak üstü kısımlarının kuruduğu ancak toprak altındaki kök yapısının canlılığını koruduğu ifade edildi.
İlerleyen yıllarda yaprak sayısını artıran ve uzun yıllar süren bir gelişim evresinin ardından dev bir öbek haline gelen bitkinin, ömrünün sonunda tek bir kez çiçek açtığı belirtildi. Çiçeklenme aşamasından sonra binlerce tohum bırakarak yaşamını tamamlayan bu özel grubun bir üyesi olan Konya sarunotunun, hem biyolojik özellikleri hem de nadirliğiyle koruma altına alınması gereken ekolojik bir değer olduğu yinelendi.