İstanbul’un çeperlerindeki mahalleler, her sabah yeni bir şantiyenin gürültüsüyle uyanıyor. Kimi zaman bir altyapı hamlesi kimi zaman ise yenilenen yolların asfalt kokusu… Ancak bu hummalı çalışmaların arkasında, kentin asıl sahibi olan insanların huzurunu ve güvenliğini hiçe sayan bir acelecilik yatıyor. Geçtiğimiz günlerde Başakşehir 1. Etap site girişi önünde yürütülen asfaltlama çalışmaları sırasında yaşanan kamyon devrilme tehlikesi, bu sorumsuzluğun en acı ve en somut örneklerinden biri olarak kayda geçti.
Bir toplumbilimci gözüyle baktığımızda, yerel yönetimlerin temel varlık sebebinin yalnızca fiziksel dönüşüm üretmek olmadığını görürüz. Belediyecilik, mahalle sakinlerinin sokakta huzurla yürüyebileceği, çocukların parklara güvenle ulaşabileceği, komşuluk hukukunun zedelenmediği bir sosyal iklim yaratma sanatıdır. Ne var ki günümüz yerel yönetim anlayışında, asfalt makinelerinin gürültüsü ve hafriyat kamyonlarının yarattığı tedirginlik, halkın gündelik yaşamını esir alan birer baskı unsuruna dönüşmüş durumda. Başakşehir’deki olayda tonlarca ağırlıktaki bir kamyonun devrilme tehlikesi atlatması, sıradan bir iş kazası olarak geçiştirilemez. Bu durum, sahadaki denetimsizliğin, iş güvenliği kurallarının nasıl göz ardı edildiğinin ve en önemlisi insana verilen değerin açık bir göstergesidir.
İstanbul gibi kadim ve bir o kadar da kırılgan bir metropolü yönetmek, makro planların ötesinde mikro düzeyde bir hassasiyet gerektirir. Sabah işine gitmek için evinden çıkan bir babanın, okuluna yürüyen bir çocuğun ya da cam kenarında torununu izleyen bir yaşlının can güvenliğini riske atan bir şantiye yönetimi kabul edilemez. Şehir, sadece araçların geçtiği yollardan ibaret değildir; sokaklar, yaşayan birer organizmanın damarlarıdır. O damarlara plansız, denetimsiz ve korumasız bir şekilde tonlarca asfalt ve hafriyat pompalamak, kentin ruhuna yapılan en büyük haksızlıktır.
Belediye başkanlığı makamı, halkın üzerineluk bir unvan değil, aksine o kentin insanına karşı üstlenilmiş en ağır emanettir. Emanete ihanet ise sadece maddi kaynakları boşa harcamakla olmaz; sokaktaki insanın can güvenliğini tehlikeye atmak, mahallenin huzurunu kaçırmak da bu ihanetin en konforlu halidir. Yapılması gereken bellidir: Altyapı ve asfaltlama çalışmaları halkın yaşam akışı dikkate alınarak, en sıkı güvenlik önlemleriyle ve şeffaf bir denetim mekanizmasıyla yürütülmelidir. Halkın sorunlarına yukarıdan bakan, şantiyeyi bir lütuf gibi sunan zihniyet terk edilmelidir. Çünkü adil bir kent, ancak sokaktaki insanın sesine kulak veren, onun güvenliğini her şeyin üstünde tutan bir yerel yönetim anlayışıyla mümkündür.